W lutym 1768 roku konfederaci barscy podnieśli oręż przeciwko moskiewskiej potędze. Byli to pierwsi żołnierze wyklęci Rzeczypospolitej. Ich zryw od samego początku wzbudzał i wzbudza sprzeczne reakcje: zachwyt i odrazę, pochwały i potępienia. Jednak gdyby nie oni, Polacy nie obudziliby się z marazmu czasów saskich. Ale też, gdyby nie oni, nie nastąpiłby pierwszy rozbiór. Ich losy są dziejowym wcieleniem polskiej «duszy anielskiej» i «czerepu rubasznego».

W 258 rocznicę zawiązania konfederacji w Barze na Podolu posłuchamy konfederackich pieśni i opowieści Jacka Kowalskiego, a pod jego przewodem zaśpiewamy natchnione strofy konfederatów, te same, które nucili i podziwiali Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki.

JACEK KOWALSKI

Pieśniarz, Sarmata, historyk sztuki, miłośnik poezji staropolskiej i tłumacz poezji starofrancuskiej. Profesor w Instytucie Historii Sztuki UAM. Śpiewa piosenki własne o dawnych czasach, własne przekłady piosenek z dawnych czasów i stare pieśni polskie. Wydał kilkadziesiąt książek, płyt, publikacji popularnych i naukowych związanych z kulturą, sztuką i literaturą dawnej Polski oraz starej Francji, m.in. Otruta markiza. Stare ballady francuskie po polsku(CD, 2005), Niezbędnik Sarmaty(książka i CD, 2006), Dumy staropolskie (CD, Poznań 2012), Niezbędnik Szuana (książka i CD, Poznań 2020), ostatnio zaśpoetycki przekład Pieśni o Rolandzie(książka i CD, Poznań 2024; pozycja nagrodzona przez «Literaturę na Świecie»).