Gdzie przebiega granica między mądrym dostosowaniem się a zdradą samego siebie? Te dwa kanoniczne dzieła polskiej kultury stanowią punkt wyjścia do dyskusji o granicach kompromisu i możliwości zachowania niezależności intelektualnej w warunkach opresyjnego systemu. Zaproszeni goście przeanalizują mechanizmy zniewolenia umysłu, strategie przetrwania oraz ich długofalowe koszty psychiczne i moralne. Rozmówcy zderzą ze sobą postawy bohaterów obu tekstów kulturowych, pytając, dlaczego w obliczu terroru prości ludzie potrafią zdobyć się na heroizm, podczas gdy wykształcone elity tak łatwo osuwają się w oportunizm. To przejmujący namysł nad losem jednostki, która za codzienne życie w kłamstwie i uwikłanie w totalitarną machinę płaci ostateczną cenę – rozpadem własnej tożsamości.